BUIKDANSEN:
Buikdans en is heel ontspannend.
Wordt buikdansen een nieuwe manier om stress weg te werken, spieren sterk en stevig te
maken en tegelijkertijd te leren lopen als een mannequin? Buikdansen? Misschien was je
zelf nooit op het idee gekomen maar lijkt het je niet leuk om het eens te proberen? Je
hoeft geen speciale conditie te hebben en ook niet te voldoen aan het beeld van de
'volmaakte vrouw'. Buikdansen doe je in de eerste plaats voor jezelf, om je vrouwelijkheid
te ervaren en te beleven. Men vermoedt dat de buikdans is ontstaan in India en dat het
door de eeuwen heen verder verspreidt is door zigeunervolken naar Spanje en Noord-Afrika.
Het waren van origine tempeldansen en werden uitgevoerd door vrouwen ter ere van de
"grote godin" en als voorbereiding op de geboorte, met veel bekkenbewegingen; zoals
op de knieen achterover geleund, de houding tijdens het baren uitbeeldend. Buikdans
is nu een verzamelterm voor een scala aan oosterse dansen. Een belangrijk uitgangspunt
is de isolatie, het onafhankelijk bewegen van lichaamsdelen. In het westen is de Egyptische
stijl het bekendste. De rakqs sharqi (oosterse dans) bestaat uit drie groepen. Als eerste
de sha'abi, een volksdans van de ghawazi, professionele zigeunerdanseressen, die dit
generaties lang hebben overgeleverd. Ten tweede de baladi, een verstedelijkte vorm van de
raqs sharqi, die zich rond 1900 ontwikkelde in de ghetto's van Caïro, een dans van het volk,
van de boeren die naar de stad trokken. En als derde de klassieke sharqi, die is ontwikkeld
de awalim (geleerde vrouwen) aan de koningshoven en in de harems in de gouden eeuw van de
Islam, 7e - 10e eeuw. De awalim zongen, dansten, bespeelden muziekinstrumenten en droegen
gedichten voor. In de jaren '40 en '50 beleefde de rakqs sharqi een opleving door de
bloei van de Egyptische filmindustrie. Tegenwoordig is het buikdansen een verzamelnaam
voor allerlei dansen uit het Midden-Oosten, Noord-Afrika, Turkije en heeft het enorm
in populariteit toegenomen. Het is puur volksvermaak, en buikdanseressen worden vaak
ingehuurd voor bruiloften en feesten. Vroeger was het de gewoonte om munten naar een
buikdanseres te gooien dat ze dan op haar kostuum naaide. Daar stamt de muntengordel
vanaf. De sluier stamt af van de oude sluierdans van Ishta, een Babylonisch verhaal
over geboorte en wedergeboorte. Een buikdanseres begeleidt zichzelf wel eens met
kleine koperen vingercymbaaltjes gedurende de snelle periodes in de muziek, de zgn.
Zills. Tussen Turkse en Egyptische buikdans zit een groot verschil. In Turkije is
het puur vermaak. De danseressen zijn erg bloot en dragen pumps met hoge hakken.
Het typische aan de Turkse muziek is het gebruik van de klarinet. De Egyptische
buikdanseressen zijn gekleed en hebben nooit een blote buik. Ze dragen een buiknet.
In Egypte is het veel meer cultuur. Bij een huwelijk legt het bruidspaar hun handen
op de buik van een buikdanseres voor een vruchtbaar huwelijk. Trillende heupen,
golvende buiken, sierlijke handen, je lichaam bewegen als een slang op zowel
Arabische klanken als op de muziek van bijvoorbeeld Jlo, Jewel en Shakira!
SIERLIJK STAPT buikdanseres Ishtar op de vleugel. Onder wild getrommel van de darbukka
schudt ze met haar schouders, terwijl ze kameelachtige pasjes zet en zwierig schommelt
met haar heupen. Dan buigt ze diep naar achteren, wervel voor wervel, tot dat haar lange
haren de vleugel raken. Wie door zijn oogharen heen gluurt, waant zich in een moorse
harem, maar in werkelijkheid zijn we in het Italiaanse restaurant Pasta Diva te Amsterdam.
En Ishtar heet overdag gewoon Esther Jansen, 27-jarige harpiste, dochter van een leraar
klassieke talen. Jansen buikdanst al tien jaar, eerst in een Turks restaurant in
Haarlem-Noord, later ook in Saint Tropez, Italië en Griekenland. In Nederland is ze
wekelijks te bewonderen in twee Amsterdamse restaurants. Ze is bevoorrecht want één
keer per maand treedt ze op met live muziek van twee Irakezen. De meeste
buikdanseressen dansen met een cd'tje, wat improviseren en samenspel met de
muzikanten onmogelijk maakt. De stereotiepe buikdanseres heeft heupen als Edammer
kazen en een mollige buik, maar Jansen heeft juist het smalle figuur van een topmodel.
Jansen: ,,Arabische vrouwen zijn nu eenmaal wat dikker, maar het staat nergens
voorgeschreven dat je brede heupen moet hebben. Jansen is niet de enige Nederlandse
die aan het buikdansen is geslagen. Duizenden Nederlandse vrouwen, en enkele
mannen, hebben zich sinds enkele jaren op het buikdansen geworpen. Overal kun
je cursussen volgen en optredens zien. De buikdans is populair omdat het sierlijk
en exotisch is, en omdat het ook nog eens sportief is. Je kunt het ook als een soort
oosterse aerobics beoefenen. Buikdansen komt uit het Midden-Oosten, vooral uit Egypte.
Via Amerikaanse militairen raakte de dans ook in Duitsland in zwang. Nederland doet
pas vanaf de jaren tachtig mee. De buikdansrage komt niet uit Turkse of Arabische hoek,
zoals je zou verwachten, maar is vooral een autochtone aangelegenheid. De allochtone
vrouwen dansen wel op eigen feesten en partijen, maar niet voor geld, en ze gaan niet
op cursus. Jansen: ,,Buikdansen is sierlijk, virtuoos, swingend. Het is de meest
vrouwelijke van alle dansvormen omdat de bewegingen het mooiste van een vrouwenlichaam
accentueren.'' Het heet buikdans, maar alles draait om de heupen, die je moet laten
wiegen, draaien, schokken, bibberen. Door puristische buikdansleraressen wordt nogal
eens gemopperd over de vervuiling van de authentieke buikdans door Westers amateurisme.
Om te beginnen zou de naam 'buikdansen' niet deugen. De correcte naam is rasqs sharqi,
oriëntaalse dans. De danseres gaat op het podium luchtig gekleed, een andere doorn in
het puristische oog, maar onlangs kocht ze een meer bedekt, Egyptisch kostuum uit het
atelier van Belly Dance Saray, de buikdanswinkel in Den Haag. "Ik heb het kostuum wel
wat vermaakt, zodat je mijn navel weer kunt zien", vertelt zij trots. Enige zomers
lang trok ze naar Saint Tropez om tussen de olieprinsen, het oude en het nieuwe geld
haar kunsten te vertonen. Dat was een mooie ervaring, al ging het wel eens mis. "Op
een avond in La Couscousserie stak een groep rijke mannen voor twaalfhonderd gulden
aan fooi in mijn bovenstukje. De baas van het restaurant was zo jaloers dat hij mij
op straat zette. De volgende avond gooide de echtgenote van een Zwitserse bankdirecteur
een emmer sop over me heen, omdat ik met haar man had gedanst. Nee, ik heb toen niet
overwogen om terug te gaan. Ik ontmoette ook veel lieve mensen die me wel respectvol
behandelden'', voegt ze toe. Een hardnekkig misverstand over buikdansen is dat het een
'hoerig' beroep zou zijn. Danseres Jansen: "Buikdansen heeft niets met hoerigheid te
maken. Ik ken geen buikdanseres die haar lichaam voor geld verkoopt. Natuurlijk is
het een sensuele dans, maar dat vind ik niet negatief, het kan juist mooi zijn. Ik
vind het wel jammer als vulgaire mannen alleen maar naar mij kijken omdat ik
halfnaakt ben, zonder op de schoonheid van de dans te letten, waar ik zo hard aan
heb gewerkt. Soms zie ik wel dat de vrouw alleen maar naar man zit te kijken, om
hem in de gaten te houden. Ik dans zeker niet alleen voor mannen, de meeste vrouwen
vinden het ook heel mooi. En kinderen komen vaak een handtekening vragen. Die vinden
het sprookjesachtig. Wat is buikdans nu eigenlijk? Om een vooraanstaand buikdanseres
te citeren: "Buikdans is een kunstvorm waarbij het lichaam en ziel zich trachten te
verenigen. Het is de taal van het hart en de woorden van lichaams vreugde en genot,
spiritualiteit en zelf expressie. Daar gaat het om bij buikdansen .Stel je voor:
al bij de eerste maten van de muziek kun je de muziek verleiding van de speelse
muziek niet weerstaan .Je armen en je nek buigen zich sierlijk om je lichaam. Je
heupen, knieën en enkels, zelfs je tenen golven soepel mee .Het is als een trance.
Een ieder die er bij is waant zich als bij toverslag in een andere, sprookjesachtige
wereld Wil je het nu al leren of slaap je er liever nog duizend en een nacht
over????", besluit zij vragend.
|
